Veelgestelde vragen

Ratten laten verschillende herkenbare sporen achter. Vaak begint het met kleine aanwijzingen zoals sporen langs muren, knaagsporen aan materialen of een duidelijk pad waar stof is weggeschoven. Ratten kiezen vaste routes en bewegen zich meestal langs beschutte randen van gebouwen, schuttingen of binnenruimtes. Ook geluiden in de avond of nacht — zoals zacht scharrelen of krabben — kunnen wijzen op hun aanwezigheid. Eén signaal is niet altijd voldoende om zeker te zijn, maar wanneer meerdere aanwijzingen samenkomen, is de kans groot dat er ratten actief zijn. Het helpt om foto’s te maken van sporen voordat je ze opruimt. Zo kun je beter bepalen of het om ratten gaat en welke aanpak het meest geschikt is.

Rattenkeutels zijn een van de meest betrouwbare aanwijzingen voor rattenactiviteit. Rattenkeutels zijn meestal donker, langwerpig en grover dan muizenkeutels. De precieze vorm en grootte verschillen per rattensoort. Ze worden vaak gevonden langs vaste looproutes, bij voedselbronnen, in schuren, kruipruimtes of op zolders. Raak keutels niet met blote handen aan en veeg of zuig ze niet droog op. Maak ze eerst vochtig met een geschikt reinigingsmiddel en draag handschoenen. Verse keutels glanzen licht en voelen zacht aan, terwijl oudere keutels dof en brokkelig worden. De bruine rat laat vaak iets grotere, stevige keutels achter die licht puntig zijn. De zwarte rat produceert kleinere, banaanvormige keutels die vaak verspreid liggen langs looproutes. Bij grotere aantallen ratten kan er een duidelijke ammoniaklucht ontstaan.

Ratten laten verschillende soorten sporen achter, maar pas wanneer meerdere aanwijzingen samenkomen kun je met grote zekerheid spreken van rattenactiviteit. Keutels, knaagschade, looproutes en geluiden vormen de meest duidelijke signalen. Knaagschade aan kabels, hout of isolatie wijst op actief knagen, terwijl vettige smeerplekken langs muren ontstaan door herhaaldelijk gebruik van dezelfde routes. Geluiden zoals scharrelen of krabben hoor je vooral ’s nachts. Ook nestmateriaal, een sterke ammoniaklucht of het zien van ratten overdag zijn duidelijke tekenen van een plaag. Meerdere samenhangende sporen maken rattenactiviteit waarschijnlijker. Volledige zekerheid ontstaat door verse sporen, directe waarneming of gerichte observatie met bijvoorbeeld een wildcamera.

Ratten vormen een risico voor zowel gezondheid als veiligheid. Ze kunnen ziekteverwekkers bij zich dragen, zoals leptospirose, salmonella en hantavirus. Niet ieder hantavirus wordt door ratten verspreid en infecties zijn in Nederland relatief zeldzaam. Het Seoulvirus kan wel met ratten samenhangen. Deze verspreiden zich via urine, keutels, speeksel en parasieten zoals vlooien. Ook zonder direct contact kunnen mensen besmet raken, bijvoorbeeld via stofdeeltjes van opgedroogde uitwerpselen. Daarnaast veroorzaken ratten veel materiële schade. Ze knagen aan kabels, leidingen, isolatie en houtwerk, wat kan leiden tot kortsluiting, brandgevaar en dure reparaties. Ook voedselvoorraden worden vaak aangetast of besmet. Bij grotere aantallen ontstaat er bovendien een sterke ammoniaklucht door urine. Ratten die regelmatig overdag worden gezien, kunnen wijzen op verstoring, voedseltekort of een grotere populatie en zijn reden om de situatie nader te onderzoeken.

Ratten hebben voortdurend groeiende snijtanden en knagen veel. Daardoor kunnen zij kabels, isolatie, hout, verpakkingen en andere materialen beschadigen. Beschadigde bedrading kan leiden tot kortsluiting en zelfs brand. Daarnaast vervuilen ratten voedselvoorraden door eroverheen te lopen of verpakkingen open te knagen. Nestmateriaal en verplaatsing van isolatie kunnen vervuiling, verstopping en schade veroorzaken. De combinatie van knaagschade, vervuiling en mogelijke gezondheidsrisico’s maakt ratten tot een serieuze bedreiging voor woningen en bedrijven.

Ja. Vooral bruine ratten zijn goede zwemmers en kunnen zich via sloten, riolering en andere waterrijke routes verplaatsen. Dit maakt het voor hen eenvoudig om zich te verplaatsen tussen gebouwen, ook kunnen ze doorniet goed dichtgemaakte doorvoeren, beschadigde riolering, afvoertrajecten of open verbindingen naar binnen komen. Het zwemvermogen van ratten verklaart waarom ze soms op onverwachte plekken opduiken, zelfs wanneer er geen directe toegang lijkt te zijn. Het is daarom belangrijk om ook watergerelateerde ingangen goed af te sluiten.

Ratten hebben een hoge voortplantingssnelheid. Onder gunstige omstandigheden kunnen ratten meerdere nesten per jaar krijgen. Een nest bestaat vaak uit meerdere jongen, die binnen enkele maanden geslachtsrijp kunnen worden. Daardoor kan een kleine populatie snel groeien wanneer voedsel, water en schuilplaatsen ruim beschikbaar zijn. Door deze snelle groei kan een kleine rattenpopulatie zich in korte tijd ontwikkelen tot een plaag. Daarom is het belangrijk om rattenproblemen vroegtijdig aan te pakken.

Hoewel ratten en muizen op elkaar lijken, zijn er duidelijke verschillen. Ratten zijn doorgaans groter en zwaarder en laten grotere keutels, pootafdrukken en knaagsporen achter. Ook hun routes, toegangspunten en gedrag verschillen van die van muizen. Een juiste soortherkenning is belangrijk, omdat preventie en bestrijding daarop moeten worden afgestemd. Ratten veroorzaken doorgaans meer schade door hun kracht en knaaggedrag. Muizen vormen vooral een hygiënerisico door vervuiling van voedsel en kleine doorgangen die ze benutten. Het herkennen van het juiste dier helpt bij het kiezen van de juiste aanpak.

Een professionele rattenbestrijding bestaat uit een inventarisatie, observatie, gerichte bestrijding, analyse, preventieve maatregelen en een evaluatie. Op basis van de observatie en analyse stellen we een duidelijk plan op dat past bij jouw situatie. Daarna nemen we gerichte maatregelen om de ratten te verwijderen en herhaling te voorkomen. Tijdens het proces houden we je steeds op de hoogte, zodat je precies weet wat er gebeurt.

De duur van een rattenbestrijding hangt af van de ernst van het probleem en de omgeving. De eerste bestrijdingssessie kan vaak direct leiden tot een duidelijke afname van de overlast. Na de eerste bestrijdingssessie bepalen we of er vervolgsessies nodig zijn en/of controleren we zelf de situatie regelmatig en melden we de voortgang, Indien nodig doen we nog enkele sessies totdat de afgesproken drempelwaarde is bereikt. Zo werken we stap voor stap naar een blijvende oplossing. We houden u steeds op de hoogte zodat u precies weet waar u aan toe bent.

RBBO kiest bewust niet voor rattengif. Gif brengt risico’s mee voor huisdieren, natuur en andere dieren die niets met het probleem te maken hebben. Gif kan de populatie verminderen, maar neemt de oorzaak van de overlast meestal niet weg. Zonder preventieve maatregelen kunnen ratten terugkeren. In plaats daarvan werken we met veilige, effectieve en ecologische methoden.We kijken naar de omstandigheden en adviseren en indien nodig effectief bestrijden. Deze aanpak is een duurzamere en zorgvuldig gekozen werkwijze. Ons doel is een oplossing die werkt én verantwoord is. Alleen in uitzonderlijke situaties kan een opdrachtgever ervoor kiezen hiervoor een gecertificeerde IPM-bestrijder in te schakelen. RBBO past zelf geen rodenticiden toe.

RBBO combineert Ecologisch Ratten Beheer preventie, monitoring en, wanneer dat nodig is, gerichte bestrijding. Het doel is de rattenpopulatie terug te brengen en onder een aanvaardbare drempelwaarde te houden. Met deze drempelwaarde wordt bedoeld dat de overlast en de risico's beheersbaar blijven.
Het gebruik van rattengif is sterk beperkt. Waar traditionele bestrijding vaak begint met bestrijdingsmiddelen en lokdozen, begint RBBO met observatie, analyse en preventie. Alleen wanneer dat nodig is volgt gerichte bestrijding. Deze werkwijze sluit aan bij de uitgangspunten van Ecologisch Ratten Beheer en de Ratslagmethode, zoals die in de RBBO-blogs verder worden toegelicht.

Afhankelijk van de locatie en de werkzaamheden. Bij de eerste kennismaking en inventarisatie moet u thuis zijn, We maken dan een afspraak wanneer wij komen werken, De werkzaamheden vinden vaak tegen de schemer en als het donker is. U hoeft dan niet thuis te zijn als het een tuin of erf betreft. Is het een gesloten locatie zoals een hal of fabrieksterrein dan is het waarschijnlijk wel nodig. We stemmen dit altijd duidelijk met u af zodat u precies weet wat er nodig is. Ons doel is om de bestrijding zo soepel mogelijk te laten verlopen, met minimale overlast.

Rattenbestrijding gebeurt vrijwel nooit in één keer. Ratten zijn slimme dieren die zich snel aanpassen. Daarom werken we met een plan dat bestaat uit meerdere stappen: inspectie, maatregelen, controle en nazorg. Door deze aanpak kunnen we gericht ingrijpen, ingangen afsluiten en de oorzaak van het probleem aanpakken. Het doel is de populatie terug te brengen tot een aanvaardbare drempelwaarde en de omstandigheden zo te verbeteren dat nieuwe overlast wordt voorkomen.

Bij onze werkwijze wordt de veiligheid van huisdieren nadrukkelijk meegenomen. Omdat RBBO geen rattengif gebruikt, is er geen risico op secundaire vergiftiging door rodenticiden. TIjdens het bestrijden kunnen huisdieren zich elders bevinden maar ook andere dieren lopen geen gevaar, de bestrijding vindt alleen plaats wanneer de situatie veilig en verantwoord kan worden uitgevoerd. Zo wordt het risico voor (huis)dieren zoveel mogelijk beperkt. Veiligheid staat altijd voorop — voor jou, je gezin én je huisdieren.

Na afloop ontvangt de opdrachtgever een terugkoppeling, een preventieadvies en – indien van toepassing – een voorstel voor vervolgmonitoring. Soms kan de opdracht worden afgerond. In andere situaties zijn aanvullende bezoeken, monitoring of periodiek beheer nodig om de rattenoverlast beheersbaar te houden.

Ratten zoeken plekken waar voedsel, water en schuilruimte aanwezig zijn. Door deze factoren weg te nemen, maak je jouw woning onaantrekkelijk voor ratten. Controleer kieren, gaten en doorgangen en sluit ze stevig af. Bewaar voedsel in afgesloten bakken en zorg dat afval niet toegankelijk is. Ook een opgeruimde omgeving helpt: rommel, stapels hout of materialen bieden schuilplaatsen waar ratten zich graag verstoppen. Door regelmatig te controleren en kleine aanpassingen te doen, kun je veel problemen voorkomen. Preventie is vaak eenvoudiger dan bestrijding — kleine stappen maken een groot verschil. Geen enkele maatregel op zichzelf voldoende is en bestaat uit de combinatie Voedselbeheer, waterbeheer, schuilplaatsen wegnemen, toegang blokeren.

Ratten komen graag in tuinen waar voedsel en schuilplekken te vinden zijn. Vogelvoer, compost, afval of open bakken trekken ze snel aan. Door deze bronnen te verwijderen of goed af te sluiten, verklein je de kans op bezoek. Daarnaast helpt een opgeruimde tuin: hoge begroeiing, rommel of stapels hout bieden schuilplaatsen waar ratten zich kunnen nestelen. Door regelmatig te snoeien en op te ruimen, maak je de tuin minder aantrekkelijk. Met een paar eenvoudige aanpassingen kun je veel problemen voorkomen. Ratten keren terug wanneer de omstandigheden aantrekkelijk blijven.

Schuren zijn ideale plekken voor ratten: beschut, rustig en vaak vol materialen. Controleer daarom regelmatig op gaten, kieren en openingen en sluit deze stevig af. Bewaar voedsel, dierenvoer of zaden altijd in afsluitbare bakken. Een opgeruimde schuur helpt ook. Ratten houden van rommelige plekken waar ze zich kunnen verstoppen. Door spullen van de grond te houden en overzicht te bewaren, verklein je de kans op nestvorming. Een droge, goed afgesloten schuur is de beste preventie. Ratten keren terug wanneer de omstandigheden aantrekkelijk blijven.

Ratten zijn opportunistische eters. Ze eten vrijwel alles wat ze kunnen vinden: afval, dierenvoer, vogelvoer, kippenvoer, honden en katenvoer, gevalen fruit en fruitresten, compost, niet goed afgesloten afvalcontainers en zelfs vet- of graanresten. Wanneer voedsel makkelijk bereikbaar is, blijven ratten in de buurt en neemt de kans op een plaag toe. Door voedsel goed af te sluiten en afval veilig op te bergen, haal je een belangrijke motivatie voor ratten weg. Dit is een van de meest effectieve vormen van preventie.

Voer dat open staat, is een directe uitnodiging voor ratten. Door voedsel in stevige, afsluitbare bakken te bewaren, haal je een belangrijke voedselbron weg. Dit geldt voor dierenvoer, vogelzaad, etensresten en zelfs compost. Afgesloten voer maakt jouw woning, tuin of schuur minder aantrekkelijk voor ratten en helpt om problemen te voorkomen. Het is een eenvoudige maatregel met groot effect.

Ultrasone apparaten worden vaak aangeboden als makkelijke oplossing, maar in de praktijk werken ze zelden goed. Ratten wennen snel aan geluiden en zoeken eenvoudig een andere route. Bovendien bereiken de geluidsgolven niet alle plekken, waardoor schuilplaatsen ongemoeid blijven. Professionele wering, hygiëne en gerichte maatregelen zijn veel effectiever. Ultrasone apparaten kunnen soms ondersteunen, maar zijn geen oplossing op zichzelf.

Veel rattenproblemen kun je zelf voorkomen door ingangen af te sluiten, voedsel veilig op te bergen en de omgeving opgeruimd te houden. Kleine aanpassingen, zoals het dichten van kieren of het opruimen van rommel, maken een groot verschil. Wanneer je vroeg ingrijpt, voorkom je dat ratten zich vestigen of een plaag vormen. En als je twijfelt, kun je altijd advies vragen — samen zorgen we voor een veilige en rustige omgeving.

Particulieren mogen zelf maatregelen nemen tegen ratten, zoals wering, hygiëne en het plaatsen van veilige vangmiddelen. Wat niet is toegestaan, is het gebruik van professioneel rattengif. Dat is wettelijk beperkt vanwege risico’s voor natuur, huisdieren en andere dieren. Zelf bestrijden kan effectief zijn bij kleine problemen. Bij grotere of terugkerende overlast is professionele hulp verstandig. Zo weet je zeker dat de aanpak veilig, verantwoord en volgens de regels gebeurt. Voor het afschieten van ratten met een luchtdrukwapen kunnen aanvullende provinciale toestemming, terreintoestemming en veiligheidsvoorwaarden gelden.

Rattengif is krachtig en werkt niet alleen op ratten. Andere dieren kunnen het gif binnenkrijgen door direct contact of door het eten van vergiftigde ratten. Dit heet secundaire vergiftiging en vormt een groot risico voor roofvogels, huisdieren en wilde dieren. Het gebruikvan gif mag alleen door professioneel gecertificeerde bestrijders gebruikt worden, Gebruik hangt ook af van de toelating van het specifieke middel, het wettelijk gebruiksvoorschrift en toepassing volgens gecertificeerd IPM. Sinds 2023 geldt voor professionele knaagdierbeheersing met rodenticiden een aangescherpt IPM-kader voor binnen- en buitentoepassingen. De regels beschermen mens, dier en natuur — en zorgen dat bestrijding op een duurzame manier gebeurt. RBBO werkt niet met gif.

De eigenaar of grondgebruiker moet toestemming geven en afhankelijk van provincie en situatie kunnen aanvullende voorwaarden gelden. RBBO controleert dit vooraf. Bij afschot met een luchtdrukwapen is die toestemming op zichzelf niet voldoende; afhankelijk van de provincie zijn ook een maatwerkbesluit, machtiging, opleiding, verzekering of andere voorwaarden nodig.

Voor rattenbestrijding gelden duidelijke regels. Professioneel gif mag alleen worden gebruikt door gecertificeerde bestrijders en alleen wanneer andere maatregelen onvoldoende werken. Daarnaast moeten wering, hygiëne en preventie altijd worden meegenomen in het plan van aanpak. De regels zijn er om mens, dier en natuur te beschermen. RBBO werkt volgens de Ecologische Rattenbestrijding (ERB) methode, ook wel de Ratslag methode genoemd. De ERB methode is een eigen professionle werkwijze gericht op observatie, grifvrij werken, gerichte bestrijding en duurzame preventie. ERB is geen wettelijke certificeringsregeling.

Tijdens rattenbestrijding wordt altijd rekening gehouden met beschermde dieren zoals egels, vogels en roofdieren. Daarom gebruiken we geen gif of andere middelen die onaanvaardbare risico’s voor niet-doelsoorten veroorzaken. We kijken zorgvuldig naar de omgeving en nemen maatregelen die alleen gericht zijn op ratten. Zo voorkomen we schade aan dieren die niets met het probleem te maken hebben. Natuurvriendelijk werken is een belangrijk onderdeel van moderne bestrijding.

RBBO kiest bewust voor een ecologische werkwijze. Deze aanpak richt zich op het beheersen van overlast en voorkomen door het wegnemen van o.a. voedselbronnen. Zo pakken we de oorzaak aan en bestrijden we de ratten om overlast te beperken. Ecologische bestrijding voorkomt schade aan natuur, huisdieren en andere dieren. Het is een methode die aansluit bij de ontwikkeling naar preventie, beperkt gebruik van rodenticiden en bescherming van mens, dier en milieu. Het resultaat is een veilige, duurzame oplossing die echt werkt.

RBBO is een gespecialiseerde organisatie die zich richt op veilige, duurzame en effectieve rattenbestrijding. We combineren vakkennis met een warme, persoonlijke aanpak. Dat betekent dat we niet alleen het probleem oplossen, maar ook met je meedenken over preventie en toekomstbestendige maatregelen. Onze werkwijze is ecologisch: we werken zonder standaard gif en richten ons op wering, hygiëne en het aanpakken van de oorzaak. Zo zorgen we voor een oplossing die werkt én verantwoord is voor mens, dier en natuur.

RBBO werkt binnen een vaste regio zodat we snel kunnen reageren en de omgeving goed kennen. Door lokaal te werken, weten we precies welke situaties vaak voorkomen en welke maatregelen het meest effectief zijn. We zijn actief in meerdere plaatsen binnen de provincie en stemmen onze planning af op jouw locatie. Zo kunnen we snel schakelen wanneer er een rattenprobleem ontstaat. Buiten de regio werken kan ook maar door de afstand zal dit duurder zijn. RBBO adviseert om vooral naar Rattenschutters te kijken die bij u lokaal werken. Uw kunt uw rattenschutter vinden op Rattenschutters.nl, deze rattenschutters werken ook volgens het ERB principe.

RBBO heeft ruime ervaring met vuurwapens en luchtdrukwapens, in het verleden en heden. Het ecologisch bestrijden van ratten doen we sinds 2026. De ervaring met wapen, hobby matig en professioneel, zorgt ervoor dat ik weet wat er van mij verwacht wordt met betrekking tot het hanteren van wapens. Of dit nu een handvuurwapen, een kogelgeweer of een luchtdrukwapen is. Ieder wapen dient met respect en veiligheid worden behandeld, het is geen speelgoed.

We werken met hulpmiddelen die passen bij een moderne, ecologische aanpak volgens de ERB methode, ook wel ratslag mehtode. De methode Ratslag is ontwikkeld door Jos Kruis, rattenschuitter van Nederland. RBBO onderschrijft deze methode en hanteert deze ook. Dit houd in dat we werken met een PCP luchtdrukgeweer met 5,5mm stalen kogels, een (nacht) zichtkijker met een balistische rekenmodule waardoor de baan van de kogel berekent wordt het schot uitzonderlijk zuiver is, en net voldoende kracht om dodelijk te zijn voor de rat maar relatief veilig voor de omgeving. We maken gebruik van een vierbeen schietstok zodat we het wapen zeer stil houden en ieder schot raak is. We schieten met 99% zuiverheid, zijn hiervoor opgeleid en hebben daarvoor een proef moeten doen waarbij we op verschillende afstanden altijd het doel moesten raken dat niet grote is dan een euro muntstuk.

RBBO kiest bewust niet voor gif. Gif brengt risico’s mee voor huisdieren, natuur en andere dieren die niets met het probleem te maken hebben. Bovendien pakt gif meestal alleen de symptomen aan, niet de oorzaak. Onze ecologische aanpak richt zich op wering, hygiëne, vangmiddelen en het wegnemen van voedselbronnen. Dat is veiliger, duurzamer en voorkomt dat het probleem terugkeert. Het is een aanpak die werkt én verantwoord is. Daarnaast is gif bij wet alleen in uitzonderlijke omstandigheden toegestaan door professionals.

De prijs van rattenbestrijding verschilt per situatie. De kosten zijn afhankelijk van de omvang van de overlast, de locatie, de bereikbaarheid, het aantal benodigde bezoeken en de preventieve maatregelen die nodig zijn. We werken altijd met duidelijke tarieven en leggen vooraf uit wat je kunt verwachten. Zo kom je nooit voor verrassingen te staan. Een inspectie geeft meestal een helder beeld van de totale kosten en de beste aanpak. Ons doel is een oplossing die werkt én eerlijk geprijsd is en na de inventarisatie ontvangt u een duidelijke offerte, zodat u vooraf weet waar u aan toe bent.

Een inspectie is de eerste eerste stap. Tijdens de inspectie bekijken we waar de ratten binnenkomen, welke sporen aanwezig zijn en wat de oorzaak van het probleem is. Daarna ontvang je een duidelijk advies en, indien gewenst, een prijsopgave voor de bestrijding. Zo weet je precies waar je aan toe bent voordat je een beslissing neemt. Een inspectie geeft rust en duidelijkheid — en helpt om de juiste aanpak te kiezen.

Een afspraak maken is heel eenvoudig. Je kunt ons bellen, mailen of het contactformulier invullen. We reageren snel en stemmen samen af wat er nodig is: een inspectie, bestrijding of advies. We plannen altijd op een moment dat voor jou goed uitkomt. Zo zorgen we dat je snel geholpen wordt en precies weet wat de volgende stap is.

We proberen altijd zo snel mogelijk te helpen, zeker bij acute situaties. Vaak kunnen we binnen korte tijd langskomen voor een inspectie of eerste beoordeling. De exacte snelheid hangt af van de planning en jouw locatie, maar we denken altijd met je mee en zoeken naar de snelste oplossing. Je staat er niet alleen voor — we reageren snel en duidelijk.

Voorrijkosten zijn afhankelijk van de regio waarin je woont en het type afspraak. Binnen ons vaste werkgebied rekenen we vaak geen of beperkte voorrijkosten. We communiceren dit altijd vooraf, zodat je precies weet waar je aan toe bent. Transparantie vinden we belangrijk — geen verrassingen achteraf.

Voordat we beginnen, ontvang je een heldere prijsopgave op basis van de inspectie en de benodigde maatregelen. Zo weet je precies wat de kosten zijn en welke stappen worden genomen. We vinden het belangrijk dat je niet voor verrassingen komt te staan. Daarom leggen we alles duidelijk uit en kun je altijd vragen stellen voordat je akkoord gaat.