Door mijn vakantie was ik een aantal weken niet meer op mijn vaste adres geweest om ratten te bestrijden. Op 29 september was het weer zover. Het was volle maan en ik was vroeg op de avond aanwezig. Het werd inmiddels vroeg donker, dus dat leek in eerste instantie een prima moment.
Dat pakte anders uit.
De ratten waren opvallend schichtig en lieten zich nauwelijks zien. Als er al eentje tevoorschijn kwam, was het heel voorzichtig en meestal maar kort. Voor ik goed kon aanleggen, was de rat alweer verdwenen om vervolgens niet meer terug te komen. Uiteindelijk heb ik vijf ratten gespot, waarvan ik er drie heb kunnen schieten. Geen geweldig resultaat.
Omdat ik aangesloten ben bij een collectief van rattenschutters, heb ik mijn ervaring in de appgroep gedeeld. Daar werd het beeld herkend: veel natuurlijk licht en vroeg op de avond kunnen ervoor zorgen dat ratten zich voorzichtiger gedragen. Ook regen blijkt in de praktijk niet altijd een gunstige omstandigheid.
Anderhalve week later, op 11 oktober, waren de omstandigheden bijna tegenovergesteld. Het was nieuwe maan, aardedonker en deze keer ben ik pas rond middernacht begonnen.
Het verschil was groot.
Deze avond heb ik elf ratten kunnen schieten: vijf buiten en zes in de stal. Vooral rond de melkrobot zijn regelmatig ratten te vinden. Volgens de boer heeft dat een eenvoudige verklaring. Om de koeien naar de melkrobot te lokken, krijgen ze daar brokjes. Dat werkt uitstekend voor de koeien, maar helaas blijken ook ratten daar belangstelling voor te hebben.
Schieten rond de melkrobot vraagt overigens extra aandacht. De koeien bewegen vrij door de stal en kunnen onverwacht voor de loop komen. Een goed schot gaat daarom niet alleen over het raken van de rat. Je moet voortdurend rekening houden met wat er vóór, naast en achter het doel gebeurt en een schot achterwege laten zodra de situatie niet volledig veilig is.
Twee bezoeken aan dezelfde boerderij, met anderhalve week ertussen, maar een totaal verschillend resultaat: drie ratten tijdens de eerste avond en elf tijdens de tweede.
Het laat mooi zien waarom rattenbestrijding niet simpelweg een kwestie is van ergens gaan zitten en wachten tot er een rat verschijnt. Tijdstip, licht, weersomstandigheden en het gedrag van de dieren spelen allemaal mee. Observeren, omstandigheden leren herkennen en soms vooral geduld hebben, zijn minstens zo belangrijk als goed kunnen schieten.
Dat is uiteindelijk ook wat dit werk interessant maakt: geen avond is hetzelfde.